حالا تحریم‌های تازه به تصویب اکثریت سنا رسیده و برای اجرایی شدن مُعطل امضای ترامپ نیست. هرچند سارا سندرز سخنگوی کاخ سفید گفته رئیس‌جمهور ایالات متحده هم مشکلی با تحریم‌های تازه ندارد و آنها را امضا می‌کند. قانونی که بنابر ادعای پُل رایان رئیس مجلس نمایندگان «گسترده‌ترین بسته تحریمی تاریخ» است و می‌خواهد شدیدترین فشارها را علیه دشمنان آمریکا (یعنی روسیه، کُره شمالی و ایران) اعمال کند. مقامات کنگره و کاخ سفید اعلام کردند تحریم‌های تازه را از آنجا که به بهانه‌هایی غیر از مقابله با برنامه هسته‌ای تصویب کردند، ناقض برجام نمی‌دانند. این سوی ماجرا اما دیگر حتی رئیس‌جمهور حسن روحانی و وزیر امور خارجه هم مُتفقاً تحریم‌های تازه را خلاف روح و جسمِ برجام می‌دانند و قبلاً به آمریکایی‌ها بابت ماجراجویی‌های بیشتر هشدار دادند.
ماجرا چیست؟ آمریکایی‌ها و تحریم‌های تازه دقیقاً چه خوابی برای مردم و اقتصاد ایران دیده‌اند؟ واکنش متقابل دولت روحانی چه خواهد بود؟
سیاهچاله یا مادر تحریم؛ یانکی‌ها چه آشی برای مردم و اقتصاد ایران پختند؟
«S 722» آنقدر کُلی نوشته شده که دست رئیس‌جمهور آمریکا را برای اِعمال هر تحریم تازه‌ای علیه ایران باز می‌گذارد؛ با بهانه‌های جدید. از نقض حقوق بشر گرفته تا همکاری با برنامه موشکی ایران؛ و از همکاری با سپاه پاسداران تا ادعای حمایت از تروریسم. این‌طوری ترامپ می‌تواند حتی همان دو-سه تحریمی هم که سابقاً قرار بود با اجرای برجام ملغی شوند، دوباره و این‌بار با بهانه‌های نو برقرار کند. بعلاوه کُلی تحریم و فشار تازه که احتمالاً یانکی‌ها برای مُختل کردن معیشت و اقتصاد مردم تدارکش را دیده‌اند.
اجرای قانون جدید علاوه بر تمام موارد قبل، فروش کلیه تسلیحات سنگین به ایران را هم ممنوع می‌کند؛ هرطور سلاحی، از تانک و موشک و خمپاره گرفته تا جنگنده و شناور و دیگر تجهیزات. ضمناً وزرای دفاع، خارجه و رئیس CIA موظفند بعد از اجرای آن، هر دو سال یک‌بار راهبردهای کلان مقابله با ایران را مُشترکاً به مجلسین ایالات متحده و کمیته‌ها و کمیسیون‌های ذی‌ربط، ارائه کنند.
جاده یک‌طرفه توافق هسته‌ای؛ با وضع تحریم‌های تازه سرنوشت «برجام» چه خواهد شد؟
«برجام بی‌خاصیت شده؛ دیگر قابلیت استفاده ندارد!» این نظر رئیس کمیته هسته‌ای مجلس شورای اسلامی است. حجت‌الاسلام ذوالنور بااشاره به وضع تحریم‌های تازه همزمان با اجرای قانون جدید مصوب کنگره به خبرنگار ما گفت: «برخی تحریم‌ها در برجام زمان‌بندی شده بود؛ به‌طور مثال باید بعد از هشت سال برداشته می‌شد، اما با تحریم‌های جدید دیگر قابلیت برداشته شدن آنها وجود ندارد و این به معنی بی‌خاصیت شدن برجام است.»
عضو کمسیون امنیت ملی با اشاره به طرح مقابله با اقدامات ماجراجویانه آمریکا در مجلس شورای اسلامی، تأکید کرد: «طرحی که با رأی بسیار بالا در مجلس یک‌فوریتش تصویب شد، در مقابل تحریم‌های جدید جوابگو و کافی نیست بلکه باید ابعاد دیگری را پیش‌بینی کرد. چرا که اقدام اخیر امریکایی‌ها ضمن بی‌خاصیت کردن برجام، آن را نقض هم کرده است. از این رو اقتضا می‌کند جمهوری اسلامی در ماندنش در این توافقنامه تجدیدنظر کند.»
برنامه همین بود؛ سناتور باب کورکر رئیس کمیته روابط خارجی سنای آمریکا هم گفته باید کاری کرد که ایرانی‌ها توافق هسته‌ای را نقض کنند. برای همین هم به‌جای برهم زدن توافقنامه، با تصویب تحریم‌های تازه عملاً آن‌را بی‌اثر کردند. آمریکایی‌ها حالا مدعی‌اند تحریم‌های جدید اصلاً و ابداً ناقض توافق هسته‌ای نیست و ایران حق ندارد از آن سرپیچی کند! بی‌اعتنا به آنکه قبلاً متعهد شده بودند در سراسر دوران اجرای توافق، تحریم‌های گذشته را با عناوین دیگر تجدید نکنند.
مشاور وزیر امور خارجه هم معتقد است وضع تحریم‌های تازه نقض «علنی» و «رسمی» برجام است. حسن شیخ‌الاسلام با اشاره به توصیه جان کری وزیر امور خارجه سابق امریکا به کنگره مبنی بر عدم اعمال تحریم های جدیدگفت: «اقدام اخیر امریکا یک اشتباه راهبردی بود که کنگره این کشور انجام داد.»
واکنش متقابل ایران دربرابر تحریم‌های جدید چه خواهد بود؟
کُره‌ای‌ها که گفتند آمادگی دارند با تسلیحات اتمی قلب ایالات متحده را هدف قرار دهند. روس‌ها هم مقامات و وابستگان آمریکایی ساکن در خاک روسیه را اخراج کردند و درحال تدارک اقدامات متقابل دیگرند. وزارت امور خارجه و دولت حسن روحانی اما تا امروز واکنش چندانی نشان ندادند. آقای رئیس‌جمهور البته درحاشیه جلسه هیأت دولت روز چهارشنبه گفته مردم با خصومت‌ها و دشمنی‌های ادامه‌دار ایالات متحده آشنا هستند و تازه وعده کرده «حتماً پاسخ لازم را خواهیم داد.» وی البته درباره چند و چون این اقدام متقابل توضیح بیشتری نداشت.
ظریف وزیر امور خارجه هم در یک سلسله پیام توئیتری در این‌باره نوشت: «ایران برخلاف آمریکا با حسن نیت همچنان به روح و متن برجام پایبند است. تحرکات و لفاظی‌های مقامات آمریکایی تنها نشان‌دهنده‌ی سوءنیت آنها است. ما برای کلمه به کلمه برجام به دقت مذاکره کردیم؛ ایران هیچگاه به دنبال طراحی یا ساخت موشک‌هایی که قابلیت حمل سلاح هسته‌ای دارند، نبوده و نیست.» خوب، و اقدامات متقابل؟ شاید وقتی دیگر!
نمایندگان مجلس شورا اما از سوی دیگر درحال تهیه و تدارک طرحی برای مقابله با مثل با اقدامات خصمانه‌ی آمریکایی‌ها هستند. هفته‌ی گذشته یک‌فوریت طرح «مقابله با اقدامات خصمانه و ماجراجویانه آمریکا» در صحن علنی به تصویب رسید. حالا برخی نمایندگان معتقدند باتوجه به تصویب تحریم‌های تازه، ابعاد مختلف این طرح باید مورد بازنگری قرار گیرد. سخنگوی کمیسیون امنیت ملی در این‌باره به خبرنگار ما می‌گوید: «برخی دستگاه‌ها، فراکسیون‌ها و نمایندگان مجلس معتقد بودند این طرح پاسخگوی تمامی ابعاد دشمنی آمریکایی‌ها نیست، به‌همین جهت پیشنهادات خوبی از سوی دستگاه‌ها و نمایندگان مجلس ارائه شد.»
نقوی حسینی ادامه داد: «کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی، بررسی این طرح را در اولویت گذاشته و جلسه فوق العاده‌ای را در روز شنبه باحضور دستگاه‌هایی که برای آنها در این طرح تکالیفی تعریف شده پیش‌بینی کرده است. این جلسه ضمن بررسی این طرح پیشنهاداتی در آن اعمال می‌گردد تا این طرح از قوام بیشتری برخوردار و قابلیت اجرایی بیشتری داشته باشد.»
نماینده مردم ورامین با بیان اینکه طرح مجلس برای مقابله با اقدامات ماجراجویانه آمریکا باید پاسخ دندان‌شکنی به همه بخش‌های تحریمی و تهدیدی این کشور بدهد، بیان داشت: «طرح را به نحوی تنظیم می‌کنیم که جوابگوی تمامی ابعاد تحریمی آمریکایی‌ها باشد.»
اقدامات متقابل می‌تواند پازل محاسبات تحریمی ایالات متحده را بهم بریزد؛ پازلی که خیال می‌کند هر اقدام تنبیهی یا فشار بیشتر بر دولت و مردم ایران برابر است با عقب نشینی و کسب امتیازات بیشتر. با این همه به نظر نمی‌رسد بتوان چندان منتظر حسن روحانی و دولتش ماند؛ چنین اقدامات متقابلی حتی اگر قابلیت اجرا داشته باشند، احتمالاً از دل بهارستان و نمایندگان مردم بیرون خواهد آمد
منبع : خبرگزاری دانشجو
